‫اعتبارسنجی تنظیمات در زمان راه‌اندازی برنامه با IValidateOptions در 11 NET.

public class SmtpOptions
{
    public string Host { get; set; } = string.Empty;
    public int Port { get; set; }
    public string FromAddress { get; set; } = string.Empty;
}

• اعتبارسنجی متقاطع (Cross-Property Validation): زمانی که صحت یک ویژگی به ویژگی دیگری وابسته است (مثلاً اگر UseSsl برابر با true بود، پورت حتماً باید 465 باشد).
• بررسی‌های ناهمگام (Async) یا وابسته به دیتابیس.
• اعتبارسنجی‌های مشروط بر اساس محیط برنامه (Environment-specific logic).
• استفاده مجدد از منطق اعتبارسنجی در چند کلاس مختلف.

public interface IValidateOptions<TOptions> where TOptions : class
{
    ValidateOptionsResult Validate(string? name, TOptions options);
}

using Microsoft.Extensions.Options;

public class SmtpOptionsValidator : IValidateOptions<SmtpOptions>
{
    public ValidateOptionsResult Validate(string? name, SmtpOptions options)
    {
        var errors = new List<string>();

        if (string.IsNullOrWhiteSpace(options.Host))
            errors.Add("مشخصه SmtpOptions.Host الزامی است.");

        if (options.Port is < 1 or > 65535)
            errors.Add($"مقدار پورت باید بین 1 و 65535 باشد. مقدار فعلی: {options.Port}");

        if (string.IsNullOrWhiteSpace(options.FromAddress))
            errors.Add("مشخصه SmtpOptions.FromAddress الزامی است.");

        return errors.Count > 0
            ? ValidateOptionsResult.Fail(errors)
            : ValidateOptionsResult.Success;
    }
}

builder.Services
    .Configure<SmtpOptions>(builder.Configuration.GetSection("Smtp"))
    .AddSingleton<IValidateOptions<SmtpOptions>, SmtpOptionsValidator>()
    .AddOptions<SmtpOptions>()
    .ValidateOnStart(); // پرتاب خطا در زمان استارت‌آپ برنامه

نکته کلیدی: فراخوانی متد ValidateOnStart() باعث می‌شود که در صورت وجود هرگونه مغایرت در تنظیمات، خطای OptionsValidationException دقیقا در زمان اجرای app.Run() پرتاب شود. این کار مانع از بالا آمدن برنامه‌ای با تنظیمات معیوب می‌گردد.

builder.Services.AddOptions<SmtpOptions>()
    .BindConfiguration("Smtp")
    .Validate<SmtpOptionsValidator>()
    .ValidateOnStart();

public class DatabaseOptionsValidator : IValidateOptions<DatabaseOptions>
{
    private readonly IHostEnvironment _env;

    public DatabaseOptionsValidator(IHostEnvironment env)
    {
        _env = env;
    }

    public ValidateOptionsResult Validate(string? name, DatabaseOptions options)
    {
        var errors = new List<string>();

        if (string.IsNullOrWhiteSpace(options.ConnectionString))
            errors.Add("رشته اتصال (ConnectionString) الزامی است.");

        // اعمال قوانین سخت‌گیرانه‌تر در محیط عملیات (Production)
        if (!_env.IsDevelopment())
        {
            if (options.ConnectionString?.Contains("localhost", StringComparison.OrdinalIgnoreCase) == true)
                errors.Add("استفاده از localhost در محیط غیر از Development مجاز نیست.");

            if (options.MaxPoolSize < 10)
                errors.Add("مقدار MaxPoolSize در محیط عملیات باید حداقل 10 باشد.");
        }

        return errors.Count > 0 ? ValidateOptionsResult.Fail(errors) : ValidateOptionsResult.Success;
    }
}

public class TlsOptionsValidator : IValidateOptions<TlsOptions>
{
    public ValidateOptionsResult Validate(string? name, TlsOptions options)
    {
        var errors = new List<string>();

        if (options.UseTls)
        {
            if (string.IsNullOrWhiteSpace(options.CertificatePath))
                errors.Add("در صورت فعال بودن TLS، مسیر گواهی الزامی است.");

            if (options.Port != 443 && options.Port != 8443)
                errors.Add("پورت‌های مجاز برای TLS تنها 443 یا 8443 هستند.");
        }

        return errors.Count > 0 ? ValidateOptionsResult.Fail(errors) : ValidateOptionsResult.Success;
    }
}

public class ApiClientOptionsValidator : IValidateOptions<ApiClientOptions>
{
    public ValidateOptionsResult Validate(string? name, ApiClientOptions options)
    {
        var errors = new List<string>();

        if (name == "Payments" && options.TimeoutSeconds > 30)
            errors.Add($"[{name}] زمان انتظار کلاینت پرداخت نباید بیش از 30 ثانیه باشد.");

        return errors.Count > 0 ? ValidateOptionsResult.Fail(errors) : ValidateOptionsResult.Success;
    }
}

نکته: دات‌نت به شما اجازه می‌دهد چندین اعتبارسنج را برای یک کلاس تنظیمات ثبت کنید. فریم‌ورک همه آن‌ها را اجرا کرده و در صورت بروز خطا، مجموعه‌ای از تمام خطاهای رخ‌داده را بازمی‌گرداند.