‫سالگرد سی سالگی جاوا: از چشم‌انداز وب تا قلب کسب و کار

زبان برنامه‌نویسی جاوا (Java) در بیست و سوم مه سال ۱۹۹۵ میلادی توسط شرکت سان مایکروسیستمز (Sun Microsystems) و در همایش سان‌ورلد ۹۵ (SunWorld '95) به جامعه جهانی معرفی شد. در آن زمان، جاوا به عنوان یک زبان برنامه‌نویسی که در ترکیب با مرورگر وب هات‌جاوا (HotJava World Wide Web browser) ارائه می‌گردید، به عنوان بهترین سیستم‌عامل جامع برای جامعه آنلاین توصیف شد. مفهوم اصلی پشت طراحی جاوا، خلق زبانی بود که کاربردهای آن بتوانند بر روی هر نوع سیستم‌عامل، از جمله مک (Mac)، کامپیوترهای سازگار با آی‌بی‌ام (IBM-compatible computers) و ماشین‌های یونیکس (Unix machines)، بدون نیاز به ترجمه اجرا شوند. این ایده، منجر به شکل‌گیری شعار معروف جاوا گردید: "یک بار بنویس، همه‌جا اجرا کن" (Write Once, Run Anywhere).

امروزه، جاوا بیش از آنکه زبان وب باشد، به عنوان زبان اصلی و پرکاربرد در کسب و کارهای بزرگ شناخته می‌شود. این در حالی است که نقش زبان وب را جاوااسکریپت (JavaScript) برعهده گرفته است؛ زبانی که به جز نام گمراه‌کننده‌اش، هیچ ارتباطی با جاوا ندارد. در دهمین سالگرد جاوا، این شرکت اوراکل (Oracle) بود که این دستاورد را جشن گرفت. اما در سی‌امین سالگرد، شرکت جت‌برینز (JetBrains)، سازنده محیط توسعه یکپارچه (IDE) جاوا، اینتلی‌جی ایدیا (IntelliJ IDEA)، این رویداد را گرامی داشته است.

اگرچه بیست و سوم مه ۱۹۹۵ تاریخ معرفی جاوا به جهان است، اما توسعه آن در سان مایکروسیستمز از سال ۱۹۹۱ و تحت نام رمز "پروژه سبز" (The Green Project) آغاز شده بود. سان، به عنوان یک تولیدکننده سخت‌افزار، به دنبال آمادگی برای نسل بعدی وسایل الکترونیکی مصرفی مانند توسترهای هوشمند (smart toasters)، تلویزیون‌های تعاملی (interactive TVs) و سایر ابزارهای آینده‌نگر بود. تیمی که مسئول ارائه نرم‌افزار مورد نیاز برای این هدف بودند، توسط جیمز گاسلینگ (James Gosling)، مایک شریدان (Mike Sheridan) و پاتریک ناتون (Patrick Naughton) رهبری می‌شدند. این تیم احساس کرد که به یک زبان کاملاً جدید و مستقل از بستر (platform-independent) نیاز دارند که بتواند بر روی هر دستگاهی، بدون توجه به سخت‌افزار آن، اجرا شود. زبان اولیه که آن‌ها ساختند، اوک (Oak) نام گرفت که از نام درختی در خارج از پنجره دفتر گاسلینگ الهام گرفته شده بود. اما هنگامی که تلاش کردند اوک را منتشر کنند، متوجه شدند که این نام قبلاً علامت تجاری (trademarked) شده است و بنابراین مجبور شدند نام دیگری را انتخاب کنند. گفته می‌شود که لیست کوتاه نام‌های جایگزین شامل "دی‌ان‌ای" (DNA)، "سیلک" (Silk) و "لیریک" (Lyric) بود، اما در نهایت نام "جاوا" انتخاب شد؛ ظاهراً به این دلیل که تیم در طول کدنویسی مقدار زیادی قهوه (coffee) مصرف می‌کرد.