شرکت استارتآپ هوش مصنوعی پرپلکسیتی (Perplexity)، اخیراً به طور رسمی پیشنهاد ۳۴.۵ میلیارد دلاری خود را برای خرید مرورگر وب کروم (Chrome) و پروژه مرورگر وب کرومیوم (Chromium) به شرکت گوگل (Google) ارائه کرده است. این مبلغ، نقطه میانی ارزیابی (valuation) ارزش تقریبی این محصول، که بین ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است، محسوب میشود. شرکت پرپلکسیتی، که خود پس از یک دور جذب سرمایه اخیر ۱۸ میلیارد دلار ارزشگذاری شده است، ادعا میکند که تأمین مالی کامل این معامله با کمک سرمایهگذاران خارجی (outside investors) انجام خواهد شد.
زمینه حقوقی و دلیل اصلی پیشنهاد
این پیشنهاد در حالی مطرح شده است که گوگل در حال تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم دادگاه فدرال آمریکا است. در پروندهای که با عنوان "ایالات متحده علیه گوگل" (U.S. v. Google) شناخته میشود، قاضی منطقه فدرال، آمیت مهتا (Amit Mehta)، در آگوست ۲۰۲۴ حکم داد که گوگل در حوزه جستجوی آنلاین دارای یک انحصار غیرقانونی (illegal monopoly) است. در پی این حکم، وزارت دادگستری ایالات متحده (U.S. Department of Justice)، در مارس ۲۰۲۵ رسماً درخواست کرد که گوگل مجبور به فروش کروم شود، زیرا این مرورگر به عنوان یک عامل اصلی (primary vector) برای ترویج اقدامات تجاری غیرقانونی این شرکت عمل میکند. با این پیشنهاد، پرپلکسیتی پیامی به قاضی مهتا ارسال کرده است تا اعلام کند در صورت صدور حکم واگذاری اجباری (divestment)، آمادگی لازم برای ادامه توسعه و سرمایهگذاری بر روی کروم را دارد.
برنامههای آینده پرپلکسیتی و موقعیت بازار کروم
پرپلکسیتی اعلام کرده است که در صورت موفقیتآمیز بودن این خرید، علاوه بر جایگزین کردن مرورگر فعلی خود که مبتنی بر کرومیوم به نام "کامت" (Comet) است، بیش از ۳ میلیارد دلار در دو سال آینده برای بهروزرسانی کروم و کرومیوم سرمایهگذاری خواهد کرد. این شرکت همچنین قصد دارد به "بخش قابل توجهی از استعدادهای تیم کروم (Chrome talent)" پیشنهاد همکاری دهد. کروم در حال حاضر با بیش از ۳.۵ میلیارد کاربر فعال ماهانه (monthly active users)، با سهم بازار ۷۰ درصدی در دسکتاپ و ۶۷ درصدی در موبایل، بر بازار مرورگرهای وب تسلط دارد. گفتنی است، شرکت اوپنایآی (OpenAI) نیز به خرید کروم ابراز علاقه نشان داده و به طور جداگانه اعلام کرده است که به زودی مرورگر وب اختصاصی خود را، که احتمالاً مبتنی بر کرومیوم خواهد بود، منتشر خواهد کرد. تصمیم نهایی قاضی در مورد این پرونده ممکن است هر لحظه صادر شود، چرا که مهلت یک ساله اعلام شده توسط وی از زمان صدور حکم اولیه، هفته گذشته به پایان رسیده است