در قرن هفدهم، نوازندگان هارپسیکورد (سازی شبیه به پیانو) اغلب از دردهای مزمن رنج میبردند و تصور میکردند این درد، بهای استاد شدن در نوازندگی است. این تصور غلط تا زمانی ادامه داشت که نوازندگان بزرگی مانند پسر باخ، اصول صحیح نشستن و تکنیک درست را مدون کردند. امروزه، یادگیری وضعیت بدنی صحیح (Posture) یکی از ارکان اصلی آموزش پیانو در معتبرترین موسسات موسیقی جهان است. ما برنامهنویسان شباهت زیادی به پیانیستها داریم؛ ساعتهای طولانی پشت یک کیبورد مینشینیم. اما به ندرت کسی به ما آموزش داده که چطور باید این کار را به درستی انجام دهیم. به همین دلیل، کمردرد به دومین دلیل مراجعه به پزشک در آمریکا (بعد از سردرد) تبدیل شده است. خبر خوب این است که اکثر کمردردهای ما ناشی از آسیبهای نخاعی نیست، بلکه به دلیل ضعیف شدن تدریجی عضلات مرکزی بدن به خاطر عدم فعالیت است و این یعنی با تمرینات ساده و هدفمند، میتوانیم این مشکل را برطرف کنیم.
۱. یونیت تست عضلات مرکزی: آزمون کراوس-وبر (Kraus-Weber)
برای شروع، بیایید یک ارزیابی از وضعیت فعلی عضلات خود داشته باشیم. آزمون کراوس-وبر (K-W) یک تست استاندارد برای سنجش حداقل قدرت و انعطافپذیری عضلات مرکزی بدن است. این آزمون شامل ۶ حرکت است و برای قبولی باید بتوانید همه آنها را با موفقیت انجام دهید. (توجه: اگر مشکل کمردرد دارید، قبل از انجام این تست با پزشک مشورت کنید.)
- تست ۱ (بلند کردن پاها): قدرت عضلات خمکننده لگن و شکم تحتانی را میسنجد.
- تست ۲ (درازنشست با پای صاف): قدرت ترکیبی عضلات خمکننده لگن و شکم را میسنجد.
- تست ۳ (درازنشست با زانوی خم): قدرت عضلات شکم را به تنهایی ارزیابی میکند و یکی از تستهایی است که افراد زیادی در آن ناموفق هستند.
- تست ۴ (سوپرمن): قدرت عضلات بالای کمر را میسنجد.
- تست ۵ (بلند کردن معکوس پاها): قدرت عضلات پایین کمر را میسنجد.
- تست ۶ (رساندن دست به انگشتان پا): انعطافپذیری عضلات پشت و همسترینگ را اندازهگیری میکند.
اگر حتی در یکی از این تستها ناموفق بودید، یعنی سطح آمادگی عضلانی شما پایینتر از حد حداقل است. هدف اصلی شما در این فصل، رسیدن به نقطهای است که بتوانید این آزمون را با موفقیت پشت سر بگذارید.
۲. راهحل: تقویت نیروگاه بدن با تمرینات دکتر مکگیل
امروزه علم پزشکی به این نتیجه رسیده که بهترین درمان برای کمردردهای عضلانی، ورزش است، نه استراحت مطلق. یکی از پیشگامان این حوزه، دکتر استوارت مکگیل (Stuart McGill)، استاد بیومکانیک ستون فقرات است. او مجموعهای از تمرینات را طراحی کرده که هدفشان سلامت ستون فقرات است، نه لزوماً عملکرد ورزشی. به قول خود او، "من افراد زیادی را میبینم که شکم ششتکه دارند اما کمرشان نابود شده است." این تمرینات باید به آرامی و با کنترل انجام شوند. در ادامه چند مورد از مهمترین آنها را معرفی میکنیم:
- گرم کردن (Cat Back): حرکتی شبیه به قوس دادن کمر توسط گربه که برای آمادهسازی و کاهش اصطکاک در ستون فقرات انجام میشود.
- تمرینات ثباتدهنده (The Big Three):
- کرلآپ مکگیل (McGill Curl-up): یک حرکت درازنشست اصلاحشده که بدون فشار آوردن به ستون فقرات، عضلات شکم را تقویت میکند.
- پل از بغل (Side Bridge): برای تقویت عضلات کناری تنه.
- پرنده-سگ (Bird Dog): برای تقویت هماهنگ عضلات پشت و مرکزی.
- تمرینات انعطافی و تقویتی دیگر:
- پل شانه (Shoulder Bridge): برای تقویت عضلات سرینی (باسن) که نقش مهمی در حمایت از کمر دارند.
- کشش دوچرخهای همسترینگ و ساق پا: برای افزایش انعطافپذیری عضلات پشت پا.
۳. ارگونومی صحیح: اصلاحات رایگان و مؤثر
یک صندلی خوب میتواند کمککننده باشد، اما اغلب مشکل از صندلی نیست، بلکه از نحوه نشستن ماست. برای داشتن یک وضعیت بدنی صحیح، این نکات را رعایت کنید:
- حمایت از بدن: ارتفاع صندلی را طوری تنظیم کنید که باسن شما همسطح زانوهایتان باشد و آرنجها همسطح مچ دست قرار گیرند.
- توزیع یکنواخت وزن: از انداختن پاها روی هم یا لم دادن به یک سمت خودداری کنید.
- حمایت از ستون فقرات: از پشتی کمر صندلی یا یک حوله لولهشده برای پر کردن گودی کمر استفاده کنید.
- پاها روی زمین: کف پاهای شما باید کاملاً روی زمین یا یک زیرپایی قرار گیرد.
و مهمتر از همه، به یاد داشته باشید که بهترین کاری که میتوانید برای کمرتان انجام دهید این است که اصلاً ننشینید! در طول جلسات تلفنی یا میتینگها بایستید و از هر فرصتی برای راه رفتن استفاده کنید.
تکلیف این جلسه و جمعبندی
کمردرد یک مشکل جدی است، اما با رویکردی هوشمندانه و مداوم، کاملاً قابل پیشگیری و درمان است.
اقدامات و اهداف شما برای این بخش:
آیتم جدید چکلیست روزانه:
- انجام تمرینات تقویتی. هر روز، حداقل پنج مورد از تمرینات این فصل را انتخاب کنید (شامل حداقل دو مورد از "سه حرکت بزرگ مکگیل") و آنها را به آرامی انجام دهید. میتوانید این تمرینات را در استراحتهای پنج دقیقهای خود بگنجانید.
هدف اصلی این فصل:
- موفقیت در آزمون کراوس-وبر. بعد از چند هفته انجام منظم تمرینات، دوباره این تست را انجام دهید و پیشرفت خود را بسنجید.
به یاد داشته باشید، این تمرینات یک عادت مادامالعمر هستند. همانطور که برای بهروز ماندن در تکنولوژی باید مهارتهای خود را تقویت کنید، برای داشتن یک بدن سالم نیز باید به طور مداوم برای آن وقت بگذارید.